Türkiye'nin 81 ilinde iş sağlığı ve güvenliği çözüm ortağınız
Anasayfa/ Blog/ Çok Tehlikeli İşyerlerinde %1 İSG Teşviki: Kimler Yararlanabilir?

Çok Tehlikeli İşyerlerinde %1 İSG Teşviki: Kimler Yararlanabilir?

Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve Türkiye genelinde 10'dan fazla çalışanı bulunan işverenler, gerekli İSG şartlarını sağlamaları hâlinde işsizlik sigortası primi işveren payında %1 teşvikten yararlanabilir. Teşvikin devamında İSG-KATİP sözleşmeleri ve iş kazası kayıtları kritik önem taşır.

Net OSGB Güncellenme: 6 dk okuma İş Sağlığı ve Güvenliği
Çok tehlikeli sınıftaki işyerinde iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları

Kısa cevap: Çok tehlikeli sınıfta yer alan, Türkiye genelinde 10’dan fazla (en az 11) çalışanı bulunan ve üç yıllık değerlendirme döneminde ölümlü ya da sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası yaşanmayan işyerleri; İSG-KATİP’te onaylanmış ve devam eden iş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi sözleşmeleri bulunması koşuluyla, işsizlik sigortası primi işveren payını üç yıl boyunca %2 yerine %1 olarak öder.

İş sağlığı ve güvenliği süreçlerini mevzuata uygun ve sürdürülebilir şekilde yöneten çok tehlikeli sınıftaki işyerleri, belirli şartları sağlamaları hâlinde işsizlik sigortası primi işveren payı teşvikinden yararlanabilir.

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun ek 4’üncü maddesi kapsamında uygulanan bu teşvik, yalnızca maliyet avantajı sağlayan bir düzenleme değildir. Aynı zamanda işverenlerin önleyici İSG kültürü oluşturmasını, iş kazalarını azaltmasını ve iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini kesintisiz sürdürmesini teşvik eder.

SGK’nın güncel bilgilendirmesine göre şartları sağlayan işyerlerinde işsizlik sigortası işveren payı, üç yıl süreyle %2 yerine %1 olarak uygulanır. Teşvikin başlangıç tarihi 1 Ocak 2019 olup düzenlemede genel bir bitiş tarihi bulunmamaktadır.

%1 işsizlik sigortası primi teşviki nedir?

Normal koşullarda hizmet akdine tabi çalışanlar için işsizlik sigortası işveren payı %2’dir. Gerekli şartları sağlayan çok tehlikeli işyerlerinde bu oran üç yıl süreyle %1 olarak uygulanır.

Böylece işveren, teşvik kapsamındaki çalışanların prime esas kazançları üzerinden bir puanlık prim avantajı elde eder.

Teşvik tutarı aşağıdaki değişkenlere göre farklılaşır:

  • Çalışan sayısı
  • Çalışanların prime esas kazançları
  • Teşvikten yararlanılan süre

Bu nedenle her işletmenin mali avantajı, kendi çalışan ve ücret yapısı üzerinden ayrıca hesaplanmalıdır.

Teşvikten kimler yararlanabilir?

Teşvikten yararlanılabilmesi için aşağıdaki şartların birlikte sağlanması gerekir.

İşyerinin çok tehlikeli sınıfta bulunması

İşyeri, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında “çok tehlikeli” sınıfta yer almalıdır. Tehlikeli veya az tehlikeli sınıfta bulunan işyerleri bu teşvik kapsamında değildir.

Çalışan sayısının 10’dan fazla olması

İşverenin, çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde her ay toplam 10’dan fazla, başka bir ifadeyle en az 11 çalışanının bulunması gerekir.

Çalışan sayısı değerlendirmesi yalnızca tek bir işyeri dosyası üzerinden değil, işverenin Türkiye genelindeki kapsama giren işyerleri dikkate alınarak yapılır.

Üç yıl boyunca ağır sonuçlu iş kazası yaşanmaması

Teşvike esas alınan üç yıllık dönemde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazasının meydana gelmemesi gerekir.

Bu şart, yalnızca teşvikten yararlanılmaya başlanması açısından değil, teşvikin devamı bakımından da belirleyicidir.

İSG-KATİP sözleşmelerinin aktif olması

İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin kesintisiz şekilde yürütüldüğünü gösteren, İSG-KATİP’e kayıtlı, onaylanmış ve devam eden sözleşmeler bulunmalıdır.

Bu kapsamda işyerinin aşağıdaki kişi veya kuruluşlarla geçerli bir hizmet ilişkisinin bulunması gerekir:

Teşvik ne zaman başlar ve ne kadar sürer?

Teşvikin uygulanabilmesi için şartların üç yıllık değerlendirme süresi boyunca sağlanması gerekir. Bu dönemde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazası meydana gelmemesi hâlinde teşvik, takip eden takvim yılından itibaren başlar ve üç yıl boyunca uygulanır.

Örneğin 2022 yılında faaliyete başlayan bir işyerinde gerekli şartların 2022, 2023 ve 2024 yılları boyunca sağlanması hâlinde, diğer kriterlerin de karşılanması koşuluyla teşvik 2025 yılından itibaren uygulanabilir.

Nihai teşvik başlangıcı ve uygunluk değerlendirmesi, SGK kayıtları ile ilgili işyeri koşulları üzerinden yapılmalıdır.

Teşvik için başvuru yapılması gerekiyor mu?

Bu teşvik için işveren tarafından ayrıca bir başvuru yapılması gerekmemektedir. Uygunluk şartları SGK sistemi üzerinden kontrol edilir ve teşvik tutarı sistem tarafından hesaplanır. Teşvikten yararlanmak istemeyen işverenlerin ise bağlı bulundukları Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne dilekçe ile başvurması gerekir.

Bununla birlikte otomatik uygulama, işverenin herhangi bir kontrol yapmasına gerek olmadığı anlamına gelmez. Özellikle aşağıdaki kayıtların güncel ve birbiriyle uyumlu olması önemlidir:

  • İşyerinin tehlike sınıfı
  • Türkiye genelindeki çalışan sayısı
  • İş kazası bildirimleri
  • Sürekli iş göremezlik kayıtları
  • İSG-KATİP sözleşmeleri
  • OSGB, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmeleri

Teşvik hangi durumlarda sona erer?

Teşvikten yararlanılan üç yıllık dönemde aşağıdaki durumlardan birinin ortaya çıkması hâlinde uygulama sona erebilir:

  • İşyerinin tehlike sınıfının çok tehlikeliden tehlikeli veya az tehlikeli sınıfa dönüşmesi
  • Çok tehlikeli işyeri sicilinde çalışan sayısının 10 veya altına düşmesi
  • Ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmesi
  • İSG-KATİP’te onaylanmış ve devam eden hizmet sözleşmesinin bulunmaması
  • İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin kesintiye uğraması

Asıl işveren–alt işveren ilişkisi bulunan işyerlerinde, alt işverenlerin iş kazası ve İSG hizmet kayıtları da teşvik şartlarının değerlendirilmesinde önem taşır.

10’dan az çalışanı bulunan işyerleri için İSG desteği

Bu destek, yukarıda anlatılan %1 teşvikten farklı ve ayrı bir uygulamadır; ikisi birbirinin alternatifi değildir. Çok tehlikeli işyeri sicilinde 10’dan az çalışanı bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli işyerleri için ayrı bir İSG hizmet desteği uygulanmaktadır.

2026 yılı için çalışan başına günlük destek tutarı, günlük brüt asgari ücret üzerinden hesaplanır:

  • Tehlikeli işyerlerinde günlük brüt asgari ücretin %1,4’ü (2026 yılı için yaklaşık 15,41 TL)
  • Çok tehlikeli işyerlerinde günlük brüt asgari ücretin %1,6’sı (2026 yılı için yaklaşık 17,62 TL)

Destek, çalışanların SGK’ya bildirilen prim ödeme gün sayıları üzerinden hesaplanır. Tutarlar asgari ücrete bağlı olduğundan, güncel tutarlar ilgili dönem için SGK tarafından açıklanan esaslara göre değişebilir.

NET OSGB bu süreçte işletmenize nasıl destek olur?

%1’lik işveren primi teşvikinin sürdürülebilmesi, yalnızca çalışan sayısının ve tehlike sınıfının uygun olmasına bağlı değildir. İSG hizmetlerinin kesintisiz, kayıtlı ve mevzuata uygun yürütülmesi de temel şartlardan biridir.

NET OSGB aşağıdaki alanlarda işletmelere uçtan uca hizmet sunar:

  • İş güvenliği uzmanı görevlendirmesi
  • İşyeri hekimi hizmeti
  • İSG-KATİP sözleşme ve görevlendirme takibi
  • Risk değerlendirmesi
  • Acil durum planlaması
  • İSG eğitimleri
  • Periyodik saha kontrolleri
  • Sağlık gözetimi
  • Çok lokasyonlu işletmelerde merkezi İSG yönetimi

16 bölge müdürlüğü ve 81 ildeki hizmet ağıyla NET OSGB, işletmelerin İSG süreçlerini tek standart altında yönetmesine yardımcı olur.

Teşvik, İSG hizmetinin amacı değil; doğru yönetilen bir iş sağlığı ve güvenliği sisteminin sağlayabileceği finansal kazanımlardan biridir.

Çok tehlikeli işyerlerinde İSG teşviki hakkında sıkça sorulan sorular

10 çalışanı bulunan bir işyeri %1 teşvikten yararlanabilir mi?

Hayır. Teşvikten yararlanılabilmesi için çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde toplam çalışan sayısının 10’dan fazla, başka bir ifadeyle en az 11 olması gerekir.

Tehlikeli sınıftaki işyerleri %1 teşvikten yararlanabilir mi?

Hayır. %1 işsizlik sigortası işveren payı teşviki yalnızca çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için uygulanır.

Teşvik için SGK’ya başvuru yapılması gerekir mi?

Genel uygulamada ayrıca başvuru şartı bulunmaz; uygunluk SGK sistemi üzerinden değerlendirilir. Ancak işyeri ve İSG-KATİP kayıtlarının düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir.

İSG-KATİP sözleşmesi sona ererse teşvik devam eder mi?

İSG hizmetlerine ilişkin onaylanmış ve devam eden sözleşmenin bulunmaması, teşvikin sona ermesine neden olabilir.

İş kazası meydana gelmesi teşviki etkiler mi?

Ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazasının meydana gelmesi, teşvikin sona ermesine neden olabilir.

NET OSGB teşvik danışmanlığı mı sunuyor?

NET OSGB’nin temel rolü, teşvikin önemli şartlarından biri olan İSG hizmetlerinin mevzuata uygun ve kesintisiz yürütülmesini sağlamaktır. Teşvik uygunluğu ve mali hesaplamalar, işletmenin SGK kayıtları üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynaklar ve mevzuat referansları

Yayın notu

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Teşvik uygunluğu, uygulama başlangıcı ve mali hesaplama; işletmenin güncel SGK kayıtları, çalışan yapısı ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınarak yetkili uzmanlar tarafından ayrıca değerlendirilmelidir.

İşletmenizin İSG Süreçlerini Birlikte Güvence Altına Alalım

Çalışan sayınızı, tehlike sınıfınızı ve hizmet ihtiyacınızı paylaşın; NET OSGB uzmanları işletmenize uygun İSG hizmet planını hazırlasın.

İlgili yazılar